 |
Teatr Narodowy z Szegedu jest jednym z najlepszych teatrów na Węgrzech. Dzieli się na trzy sekcje – dramatyczną, operowa i baletową; wydział operowy tradycyjnie uznawany jest za najlepszy po Operze budapeszteńskiej, a balet w ostatniej dekadzie zapisał się wyjątkowymi wykonaniami tańca współczesnego.
Teatr zbudowano w 1883 roku, według projektu Ferdinanda Fellnera i Hermanna Helmera, architektów wiedeńskich, którzy mieli wielkie doświadczenie w budowie teatrów. Po Wielkiej Powodzi, w bardzo krótkim czasie zbudowano wiele ważnych teatrów, ale teatr w Szegedzie powstał jako jeden z pierwszych. Teatr Komedii w Budapeszcie i teatry w Kecskemét i Bratysławie wzniesiono później pomiędzy 1892 i 1986 rokiem. Tempa budowy dowodzi fakt, że dwaj przedsiębiorcy Jiraszek i Kraus położyli fundamenty korzystając tylko z czterech stron planów w marcu 1882 roku, a ceremonia położenia dachu – umocowania wiechy – nastąpiła 16 września tego samego roku, a brał w niej udział cesarki komisarz, Lajos Tosza.
Przedstawienie inaugurujące w październiku 1883 roku, zaszczycił swoją obecnością cesarz Franciszek Józef. Według pewnych źródeł, budowa kosztowała 440 tysięcy srebrnych forintów, ale inne podają, że wydatki były większe. (W tamtych czasach kosztorys nie był jasno określony). Niestety budynek, w tej epoce uznawany za kosztowny, został zniszczony w pożarze dwa lata później.
Teatr spłonął w kwietniu 1885; pożar zaczął się w kulisach i szybko się rozprzestrzenił. Ognioodporna kurtyna spadła na widownię, a że rury z wodą również nie działały, cała widownia została zniszczona. Fotografie pokazują sterty pogiętej stali, poskręcane żelazne kolumny w garderobach, dowody niszczycielskiej siły ognia. Ponownie, Jiraszek i Krausz odbudowali teatr bardzo szybko i otworzono go w październiku 1886.W kwietniu 1978 roku teatr zamknięto na czas remontu generalnego. Otworzono go ponownie w 1986. Widownia może pomieścić 670 widzów. Scena ma 395 m2. Budynek ma 48 metrów długości, 42 metry szerokości i 33,6 metra wysokości.
Przez wszystkie lata na scenie teatru w Szegedzie wystąpiło wielu słynnych aktorów, śpiewaków i innych artystów.
Wieczór teatralny Bóg z tobą XX wieku
Sławomir Mrożek "Nyílt tengeren" (Na pełnym morzu)
tłumaczenie - Kerényi Gárcia
obsada
Gruby Rozbitek - Harsányi Attila
Średni Rozbitek - Borovics Tamás
Mały Rozbitek - Gömöri Krisztián
Listonosz, Lokaj - Janik László / Horváth Gábor
Asystent reżysera, sufler, inspicjent - Szabó Orsolya
Per Olov Enquist "A nap 25 órája" (Godzina Kota)
reżyser - Erika Szanto
tłumaczenie - Osztovits Cecilia
scenografia i kostiumy -
Anna Varsanyi
dramaturgia - Anna Varsanyi
sufler - Noemi Szabo
inspicjent - Orsolya Szabo
asystent reżysera - Erzsebet Gaspar
współpraca - Pal Maruzs, Daniel Szabo
obsada
Chłopiec - Peter Kalloy Monar
Starsza kobieta - Gizi Fekete
Młoda kobieta, Elżbieta - Judit Gerbert
fragment sztuki "Godzina kota"
"Zapytałem kiedyś kilku nastolatków dlaczego , ich zdaniem, nie wolno pozbawiać życia człowieka. Przez chwilę milczeli, jakby zdumiało ich pytanie, ale potem odpowiedzieli.
Nie wolno zabijać ludzi, bo..., bo jest to zabronione. Prawo zabrania. Więc dlatego?
Tak, ponieważ zabrania prawo, a kto je łamie, tego zamykają. Nie wolno łamać prawa.
A wolno za ten czyn kogoś stracić? Tak, wolno. Ponieważ jest to ciężkie przestępstwo.
Więc stracenie, a więc zabicie drugiego człowieka uważacie za słuszne? Tak, jeśli dany człowiek tak ciężko złamał prawo. Inny pogląd? Żadnej żywej istoty nie wolno zabić, szczególnie psa ani kota, nie.
Rozpoczęła się dyskusja: co zalicza się do istot? Glista też? A krowa? Czy wierzba jest żywą istotą? Czy myśli i śni?
Spróbowałem powrócić do człowieka. Zabijanie człowieka nie jest słuszne. Ale dlaczego?
Podawali różne powody. Ograniczenia prawne i zasady moralne. Po pewnym czasie dyskusja zamarła.
Doznałem swego rodzaju rozczarowania. Lub raczej pustki. Nie powiedziałem im, co dla mnie jest oczywiste: że ten kto zabija bliźniego , ten za nic ma święte prawo człowieka do życia.
Człowiek jest święty.
Prawdopodobnie zapytaliby mnie co rozumiem przez świętość. I na to też miałbym jedną jedyną odpowiedź: Tak się nauczyłem. Tak mnie wychowano. Żebym tak myślał. Że to jest oczywiste. I że ta idea jest dla mnie tak jasna, że nawet nie wymaga zastanowienia.
Ale idea , tak dla mnie naturalna wielu jest obca".
Erika Szántó
Erika Szántó jest reżyserem i pisarką. Ukończyła studia w dziedzinie literatury i filozofii na Uniwersytecie w Budapeszcie. Współpracowała z telewizją węgierską jako reżyser, scenarzysta i dramaturg. Prowadziła wykłady i warsztaty z zakresu dramaturgii i pisania scenariuszy filmowych i telewizyjnych w Węgierskiej Akademii Teatralnej, Filmowej i Telewizyjnej w Budapeszcie, a także na Uniwersytecie w Kalifornii. Jest laureatką wielu prestiżowych nagród branżowych.
|
|
 |